X
تبلیغات
ENViRONMENT and fishery

ENViRONMENT and fishery
شیلات و محیط زیست 
قالب وبلاگ
لینک دوستان
 

مشخصات اقلیمی و ایدئولوژی خلیج فارس

مقدمه

به دریادرمنافع بیشماراست                              دگرخواهی سلامت برکناراست

گستره ی خلیج فارس ازدیدگاه نقشه ی جغرافیایی زیرعنوان ساحل به سه بخش دریای عمان –خلیج فارس وتنگه هرمز – اروندرودشناسایی شده است.                      

اگرچه میانه ی دریای (کیش-لاوان)کناره ی سنگی –شنی وصخره ای مشترک دارد بااین حال ازمنطقه مناسب شکارابزیان محسوب نمی شود.جزیره نمایی بوشهر-که پایگاه میانه ی ساحل شرقی می باشدکناره ش برای صیدمناسب تراست.به  تازگی لنگرگاههایی(خور)برای گشت شناورهاساخته شده است.                                 

خلیج فارس تبخیرآب شدیددارد.کمبوداین گستره دراندازه ی 240هزار کیلومترمربع به وسیله ی دریای مکران وعمان جبران می شود.                                       

ابر وبادهای موسمی جنوبی-ازجهت شبه قاره هند-عامل اصلی تغییرجوّی وفروکش آب خلیج فارس است.این مسئله رادومین عامل تغییرشریط اب وهوایی اقلیمی می دانند:زیرا بالارفتن منحنی اختلاف ازدیدگاه زیست شناسی انرژی شایان درزمینه پیدایی ورشدابزیان دارد.شکارماهی وگونه های دیگردریایی وغواصی برای دستیابی به مروارید درلابه لای دشت زارمرجانی کف دریای فیلی-ازجمله درآمدها –بهره گیری هاو سرگرمی ها مردمان ناره نشین دریای گرم پارس .بیشه زار درسده دیرین دارد.  

مشخصات دریایی و اقلیم خلیج فارس

خلیج فارس یا بنام تاریخی و دیرینه آن دریای  پارس در واقع عبارت از یک خلیج یا  پیش رفتگی وسیع آب در خشکی  در بخش جنوب غربی قاره آسیا و شمال شبه جزیره عربستان وجنوب  فلات ایران است. این خلیج در واقع شاخه ی شمال غربی  اقیانوس هند  مرتبط شده است .

 خلیج فارس در جنوب ایران  بین 24درجه و30درجه و30 دقیقه عرض شمالی و 48درجه و56درجه و 25دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویج قرار دارد.

آب خلیج فارس به علت عدم ارتباط جریان های دریایی با آن زیاد شور نیست و به ویژه در مصب رود های وارده به آب شیرین است .همچنین در اواخر فصل بهار و اوایل فصل تابستان که برف های سایر نقاط آب شده و با جریان رود خانه ها به خلیج فارس  می ریزد شیرینی آب بیشتر می شودولی در محل تنگه ی هرمز به علت اتصال به دریای عمان ووجود جریان های دریایی شورتر است .

 بررسی آمار هوا شناسی منطقه نشان می دهد که خلیج فارس و سواحل مجاور آن از جمله مناطق بسیار گرم دنیا محسوب می شوند که بدون تردید در بین نواحی هم عرض خود از نظر میزان گرما قابل توجه است. چنانکه دمای متوسط سالانه ی آن بین 24تا28درجه سانتیگراداست  خلیج فارس را هشت کشور ساحلی در بر گرفته است:ایران وعراق وکویت وعربستان سعودی  وبحرین وقطروامارات متحده وعمان.

مهمترین جزایر ایرانی به ترتیب از سمت تنگه هرمزبه سوی راس خلیج فارس

عبارتند از:هرمزولارک وقشم وهنگام وتنب بزرگ و تنب کوچک وابوموسی وفرور

بزرگ وفرور کوچک وسری وکیش وهندرابی ولاوان وام الکرم ونخیلو وجبرین وام سله وخارگ و خارگو وبونه حاج صلبوخ دارا.

منابع دریایی

خلیج فارس از لحاظ دارا بودن انواع گوناگون ماهی ها و جانوران دریایی به میزان فراوان در ردیف یکی از غنیترین  دریاهای جهان محسوب می شود .

چنانکه ماهی و دیگر جانوران دریایی آن{مانند میگووخرچنگ}یکی ازاقلام صادرات

ی و تجاری کشور های منطقه را تشکیل می دهد.جدا از آن مروارید ومرجان نیز از جمله دیگر ذخائر  دریای منطقه است که بویژه مروارید خلیج فارس از قرن ها قبل شهرت جهانی داشته است.

ماهی ها وجانوران دریایی:

ماهی های خلیج فارس از نظر تنوع و تعداد زیاد ماهی های خوراکی و صنعتی یک ثروت واقعی محسوب می شوند. ماهی های منطقه به دو دسته تقسیم می شوند: 1-

ماهی های خوراکی (حلوا سفید-سرخو-سنگسر-شوریده وغیره)2-ماهی های غیرخوراکی(گرزک-سه خاری-بمبک-کوسه واسب ماهی)که استتفاده صنعتی وپزشکی ودارویی دارد.درخلیج فارس حدود200نوع ماهی وجودداردکه منبع

اقتصادی وگذران زندگی بخش عمده ای ازساحل نشینان آن راماهیگیری وصیدتشکیل می دهد.

جداازانواع ماهی ها-ضمناًجانوران دریایی دیگرمانندمیگو-روبیان انواع خرچنگها(سینگو)ولاکپشت بزرگ که بیشترباب طبع غربی هاست درخلیج فارس صیدوصادرمی شود.

                                                                                     

ویژگی های ایدئولوژی وآبگیری

ژرفای دریا(خلیج فارس)بین 70-90-180متردانسته شده است درسده های دیرین پس ازنشست یا پس انشستن آب دریای بسته وبزرگ دیرگاه های آب خواستی ها(جزیره)در جای دریاپدیدآمده که هریک ازآنها پایگاه کاروتلاش واستمرار زندگی دریانشینان بوده است.                                                                            

جزیره خارک نفت خیز قشم بزرگ-کیش مروارید خلیج ولاوان صاحب پالیشگاه ازعمده جایگاه مردان دریاورزایرانی مالک یا عرب مهاجرومهاجم موقّت بوده اند.

بخش بندی بنادروسواحل:

استان بوشهربامرزآبی به درازای625کیلومتر-ازشمال غربی به جنوب شرقی وگستره ی24هزار کیلومترمربع درنوارساحلی کشیده شده است.این استان به چهار بخش جداگانه تقسیم می شود.                                                               

1-بوشهر:شامل جزیره نما(شبه جزیره بوشهروباراندازه های کوچک وبزرگ پیرامون وپیوسته بدین بندر                                                                  

بندرگاه ها:پودر-جبری-حلالی-حفره ماهینی وعلیباش-شفا-سیف-شیف-صلح آباد     

2-تنگستان:شامل باگنلستان ازمصب رودخانه منددرشمال ومحمدعامری درجنوب ش

-رقی بندربوشهر                                                                             

صیدگاه های مهم:اتکان-هوگان-بربو-بنجو-بوالخیر-بیرکان-چاه بین-خورشهابی

زیراهک-کری-کلات-گهی-لاورساحلی-محمدعامری                                    

3-دیِِّروکنگان:شامل بندرعسلویه تاکناره ی خاوری رودخانه مند                       

بندرگاه ها:اختر-برکه چوپان-پرک-تنبک-دیرشیرینو-طاهری-عسلویه-کنگان-میالو نخ

-ل تقی-نخل غانم                                                                            

صیدگاه های مهم:ام التمال-پوزه-پوس-زیره-دیر-راس الخان-راس المطاف-کوزه گر

-ی-گرم-گنعه-مسافر-منگف و...                                                           

4-گناوه:شامل بندردیلمدرشمال غرب تابندرفراکه درنوب شهرگناوه.                    بنادروصیدگاه های مهم:احشام احمد-امام حسن-بیدو-بینک-جزیره احمود-مال خلیفه  مال قاید-محمدی                    

صیدگاه ها:بحرگان-پل نوروز-خورموس

حفاظت محیط زیست درخلیج فارس

مادمی که نفت خام وسایرفراورده ای نفتی توسط تانکرهای غول پیکروازطریق راههای آبی درساسرجهان جابه جامیشودویادربنادرازکشتی به کشتی دیگرانتقال می یابدآلودگی دریاهاواقیانوس ها امری غیرقابل اجتناب بوده است-حفاظت ازمحیط زیست دراین لولی رابیش ازپیش دشوارمی کند-لذاضروری است تاباتدبیرازروشهای جدیدوبابه کارگیری دستگاه های مناسب موثرترازهمیشه به مبارزه بامخاطرات ناشی از این گونه الودگی ها شتافت.                                                              

نظربه تنوع مسائل ضرورت ها مروطه-امربازیابی موادنفتی ازآب وکنترل آلودگی  د در دریا راازدوزاویه کاملاًَََََ متفاوت مورد بررسی قرار دهیم:1-پیش گیری ازوقوع حوادثی کهبه بارآلودگی هامنجرمی شوند.                            

2-آلوده زدایی وپاکسازی به موقع بندرها وآبراه هابه روش مناسب پس ازشیوع وان

-تشارآلودگی.

پیش گیری ازوقوع حوادثی که به ایجاد آلودگی هامنجرمی شوند.

پس ازانجام تحقیقات بسیارزیاددرخصوص حفاظت محیط زیست دردریاامروزه بیقین

مشخص شده است که بش اعظم آلودگی دریاهاواقیانوس هاازطریق نشت سوخت ور

روغن است که به طورطبیعی براثرترددکشتی هاصورت می گیرد دوبخش از50 در

-صدکل آلودگی جهانی راتشکیل می دهد.اگرچه ازدفع کارخانات-تاسیسات وصنایع م

مستقردرسواحل وبندرها رانیزمی توان به عنوان بخش دیگری ازهمین نوع منظورا

است.

پاکسازی بندرهاوآبراهها به روش مناسب پس ازشیوع آلودگی

بخش اعظم آلودگی بندروآبراهها منبع ازترددکشتی هاوآلودگی هایی که به صورت ط

-بیعی به دریاریخته می شوند.ازاین طریق همواره بش کوچکی سوخت وموادنفتی م

-رباربه دریاراه می یابد.علل اصلی راه یابی این مواددرابعادغیرطبیعی به طورعمده

وقوع حوادث غیرمنتظره عدم اعمال کنترل سریع ضعف دراعمال روش مناسب برا

-ی پیش گیری ویاحتی غلظت متصدیان اموراست.

باعطف به این واقعیت که درحات طبیعت مدارروغن وسوخت موجوددراین آلودگی ه

هادرهرتخلیه چنان زیادنیست روغن وسوخت به صورت ذرات ریزوپراکنده درسطح آب منتشرشده بسختی قابل تشخیص است.

پاکسازی چنین آلودگی هایی نیازبه شناورهای کوچک ودستگاههای آلوده زدایی منا سب داردکه به طورمنظم ومداورم دربندرهابه کارگرفتته شوند. اگرچه هدف اصلی بهره جویی ازچنین شناورها ودستگاه هایی پاکسازی آب ازموادآلوده کننده غیر نف

-تی است که معمولاًدرسطح آب ودرنزدیکی بندرهاشناورند.

محیط زیست دریای خلیج فارس به علت شرایط اِکولوژیک خاص که داردوبهره گیر

-ی هایی که ازاین محیط ومنابع آن می شود درمعرض مخاطراتی  به طورمستمر ق

قرار گرفته است.خصوصیت نیمه بسته بون خلیج فارس همراه با پایین بودن میزان

جابه جایی وتبادل آب وبااقیانوس هند-کمبودمیزان بارندگی سالانه وکافی نبودن آب

های ورودی به محیط باتبخیربیش ازاندازه ی آب به طورطبیعی ظرافت خلیج فارس رادرزمینه ی پخش وپراکندگی وخودپالایی آلودگی هامحدودساخته است. انتقال نفت  خام وفراورده های نفتی ازاین منتطقه به سایرنقاط دنیاکه حدود نیمی ازمعرف جهان

راشامل می شود وآلودگی های حاصل از آن عامل افزون برتخریب ودرفشاردادن م

محیط زیست است.میزان پالایش آلودگی ازجمله آلودگی نفتی درآن 1/3درصد مج

مجموع آلودگی جهانی و47باربیشترازحدمتوسط موردقبول محیط زیست دریایی  درحجم برابراست.دراین مورد سازمان زیرربط بین الملل ازجمله برنامه های محیط

زیست ملل متحد-خلیج فارس راهمراه بادریای مدیترانه –دریای بالیتک-دریای سرخ

دریای سیاه جزءمناطق ویژه محسوب ومقررات خاص وشدیدی جهت حفاظت وکنت

-رل آلودگی های آن وضع اعلام کرده اند.

اِثرات آلودگی نفتی روی منابع زیست

آلودگی نفتی مستقیم یا غیرمستقیم روی عناصرومنابع زنده محیط اثرگذاشته باعث از

بین رفتن آن یاتدریجی انها می شد بیشترین اثرات آلودگی نفتی درجوامع گیاهی کف دریاها وجزایرمرجانی که خودمحل مناسبی برای تکثیرولانه گذاری ماهیان ورشدلار

-و آنهاست گذاشته می شود ازبین رفتن جوامع گیاهی دراثرآلودگی های نفتی درخلیج

فارس باعث کاهش جمعیت جانوران تغذیه کننده ازگیاهان ازقبیل خرچنگ ها-لاکپش

-ت هاوگاوهای دریا وهمچنین میگوهامی شود.

خلاصه کلام که اینکه میزان آلودگی خلیج فارس47برابر آلودگی متوسط محیط براو

-ردشده استکه نیمی ازآن مربوط به ترددنفتکش ها وکشتی تجاری است.

(جزیره‌های نامسکون خلیج فارس)

از سوی چابهار در نزدیکی مرز پاکستان که به سوی بندرعباس راه بیفتیم جزیره‌های کوچک نامسکون بسیاری وجود دارد. شمار آنها تا بندرعباس ۲۶ تا است. بر روی نقشه‌ها هم نامی برای آنها نوشته نشده است. از بندرعباس به سوی غرب در میان جزیره بزرگ و مسکونی قشم و کرانه اصلی ۱۰ جزیره (آبخُست) کوچک نامسکونی وجود دارد. این ده جزیره در منطقه حفاظت شده جنگل حَرّا که بزرگترین جنگل آبی شناخته شده در جهان است قرار دارند.

به سفر خود ادامه میدهیم و از قشم رو به غرب مینهیم و از میان جزایر غیرمسکون تنب کوچک و راز (سیری) و فرور کوچک میگذریم و به جزیره شیدوَر میرسیم. جزیره شیدور و بسیاری از آن جزیره‌های نامسکون پیشگفته از اهمیت ویژه جهانی به عنوان زیستگاه مرجانهای دریایی (خوراک غواصها) و محل تخمگذاری پرستوهای دریایی و لاک پشتها و غیره برخوردارند. از آنجا تا به اروندرود در مرز عراق ۵۵ آبخست ایرانی نامسکون وجود دارد که ار آن جمله است: ام الکرم، نخیلو، جبرین، ام سیله، جزیره فارسی، خارکو، بونه، دارا و قبر ناخدا.

تنوع زیستی

خلیج فارس با دارا بودن ویژگی های جغرافیایی و ارزشهای بوم شناختی و همچنین مشخصات آب شناسی ( فاكتورهای فیزیكی و شیمیایی ) خاص خود ، یكی از نادرترین بوم سازگان ها به شمار میرود که مجموعه ایی از موجودات زنده منحصر به فردی را بوجود آورده است . علاوه بر آن خلیج فارس از محدوده ها و مناطق مشترك خشكی و دریا ( Ecoton ) و یا به عبارت دیگر، نواحی ساحلی متنوعی تشكیل شده است.  محیط زیست ساحلی این حوضه در واقع یك سیستم تكامل یافته طبیعی و در بر گیرنده پیچیده ترین و در عین حال غنی ترین بوم سازگان های مولد بر روی كره زمین         می باشد. می بایست متذکر شد که مهمترین معیارهای انتخاب مناطق حفاظت شده ساحلی- دریایی به منظور ارزشیابی بوم سازگان های دریایی ، بر اساس معیارهای بوم شناسی و تنوع یا غنای گونه ها ، زیستگاه ها ، اجتماعات و جمعیت ها  می باشد ؛ لذا برهمین اساس خلیج فارس به عنوان مجموعه ای کامل و شامل تعداد قابل ملاحضه ای از منابع و مناطق دریایی حساس (Resources eMarin Vulnerable ) شناخته شده است که با ضوابط ارائه شده از سوی IUCN برای ذخیره گاه ها یا مناطق حفاظت شده دریایی مطابقت دارد . كه در این خصوص می توان به موارد زیر به عنوان مناطق حساس و زیستگاههای ارزشمند دریایی اشاره نمود :
جنگل های حرا ، خوریات ، مصب رودخانه ها ، آبسنگهای مرجانی ، خلیج های كوچك ، پهنه های گلی جزر و مدی ، كرانه های سنگی و صخره ای ، سواحل شنی و   ماسه ای ، اراضی پست و آبگیرهای شور و لب شور. همچنین تعداد قابل توجهی از جزایركوچك و بزرگ نیز وجود دارند كه مجموعا زیستگاههای ارزشمند و پناهگاههای امن برای آبزیان ، پرندگان ساحلی و دریایی و محل تخم گذاری لاكپشت های دریایی محسوب  می شوند.

 به طور كلی تنوع محیطی و زیستگاهی در حوزه خلیج فارس موجب حضور  گونه های بسیار متنوعی از جوامع گیاهی شامل فیتوپلانكتونها ، جلبكها ، علفهای دریایی و همچنین جوامع جانوری شامل  گروه عظیمی از بی مهرگان نظیر اسفنجها ، مرجانها ،   شقایق ها ، خارتنان ، نرم تنان ، سخت پوستان و مهره داران دریایی ویا وابسته به محیط دریا منجمله ماهیان ، خزندگان ، پستانداران و پرندگان شده است . در این میان تعدادی از گونه ها مورد حمایت و حفاظت جهانی قرار دارند و تعدادی از گونه ها نیز بومی (Endemic) منحصر و شاخص (Indemic) خلیج فارس می باشند . گروهی دیگر از جانوران بصورت مهاجر بوده و این منطقه را برای سپری نمودن تمام مراحل زندگی خود اختصاص داده اند ( مهاجر درون منطقه ای ) .

 

[ شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1386 ] [ 13:53 ] [ مهدی میرزایی ]
.: Weblog Themes By MihanSkin :.

درباره وبلاگ

مهدی میرزایی
mehdi_mirzae64@yahoo.com

مهندس منابع طبیعی

این وبلاگ صرفا برای دانشجویان ارائه گردیده و استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر نام منبع مجاز می باشد.واین وبلاگ مسلما دارای اشکالات و نواقصی است که برخی از آنها از دید مدیر وبلاگ پوشیده نیست لذا دریافت هرگونه نظر و پیشنهاد اصلاح ‘ موجب تشکر و امتنان خواهد بود.
درضمن ما در نظر داریم در این وبلاگ مرجع کاملی از انواع پروژه ها را در اختیار دانشجویان قرار بدهیم بدین ترتیب از دانشجویان تقاضا می شود که از طریق ایمیل با مدیر وبلاگ ارتباط برقرار بکنند.
(علم را به خودم نیاورده ام و نخواهم برد . من علم و تجربه را با هم پیوند زده و تقدیم ملت عزیز ایران خواهم نمود )وکمک به علاقه مندان دانشجويان و اساتيد این رشته در بهر ه گيري از سايتها و منابع اینترنتی / ايجاد بانك جامعی از لينكها و سايتهاي اينترنتي و پاسخ به سوالات علاقه مندان به شیلات وعلوم دریایی / ايجاد محفلي علمي براي تبادل نظر و همفكري ميان متخصصين و صاحب نظران امر آبزی پروری در ایران و جهان (world fishery research organization )
موضوعات وب
امکانات وب