پرورش در قفس يكي از روشهاي متداول در پرورش ماهي مي باشد كه در
سنوات اخير با توجه به مزاياي خاص خود مورد توجه اكثر كشورهاي دنيا
واقع گرديده ، در اين روش از قفس هائي با اشكال و جنس هاي مختلف بنا
به شرايط محيطي و منطقه اي و گونه هاي مدنظر مورد استفاده واقع مي شود
در دنيا ساليانه بيش از 000 / 000 / 1 تن انواع مختلف ماهيان دريايي توليد مي
گردد كه ميزان قابل توجهي از آن از طريق قفس هاي دريايي توليد مي شود.
در ايران مطالعات امكان سنجي و پتانسيل يابي پرورش ماهي در قفس در سال
1380 توسط شركت خارجي رفا نروژ در استانهاي جنوبي كشور و در آبهاي
خليج فارس و درياي عمان صورت پذيرفت. طبق مطالعات انجام پذيرفته ،كل
پتانسيل و امكان توليد از اين طريق بيش از 000 / 100 تن بوده كه سهم استان
هرمزگان 000 / 90 تن بوده كه با توجه به شرايط محيطي و منطقه اي سهم
شهرستان قشم حدود 000 / 50 تن بوده (بيش از نيمي از پتانسيل كل استان).
با توجه به شرايط طبيعي و منطقه اي اطراف جزيره هنگام اين منطقه در مجموع
مناطق مورد مطالعه قرار گرفته ، به عنوان بهترين گزينه براي اجراي پايلوت
پرورش ماهي در قفس توسط شركت مذكور پيشنهاد گرديد براي اجراي پروژه
، طرح پايلوت پروژه پرورش ماهي در قفس هنگام توسط شيلات به مناقصه
بين المللي گذشته شد و شركت فيوژن مارين انتخاب گرديد و عمليات مولتاژ
و انتقال و نصب قفس ها در محل انتخاب شده توسط شركت فوق انجام
پذيرفت.
مشخصات عمومي سايت:
سايت شامل 6 قفس پلي اتيلن مدور با قطر 16 متر بوده كه هر كدام از قفس ها
بوسيله چهار بويه خاكستري احاطه شده است كه در زير اين بويه ها در عمق
5 متري صفحه رابطي قرار دارد كه قفس ها به اين صفحات متصل مي شود
همچنين اين صفحات محل ارتباط بويه ها و لنگرهاي كف كه در عمق 25 الي
30 متري كار گذاشته شده اند مي باشد.
در ساخت فرم قفس ها از لوله هاي پلي اتيلن به قطر 250 و 110 ميلي متري
استفاده شده در چهارگوش سايت بويه هاي راهنماي زردرنگي وجود د ارند
كه به عنوان بويه هاي هشدار دهنده و راهنما محسوب مي گردند.
در هر قفس در طول دوره پرورشي از سه نوع تور استفاده مي گردد:
-1 تور اصلي Rearing net : تور اصلي
نگاهدارنده ماهيان پرورشي بوده كه شامل سه سايز
»طرح پرورش ماهي در قفس «
مي باشد بسته به ساير و رشد ماهيان در طول دوره پرورش تعويض مي گردد
جنس اين تورها Antifouling (ضد خزه) مي باشد. ارتفاع اين تورها 6 الي
8 متر بوده و چشمه تور بين 6 الي 20 ميلي متر بوده.
2 تور محافظ Anti predator : اين تور جهت محافظت از تور اصلي مي
باشد و چشمه تور برابر با 45 ميليمتر مي باشد.
3 تور ضد پرنده Anti bird :جهت جلوگيري از حمله پرندگان به ماهي ها از
اين تور در بالاي هر قفس استفاده مي گردد.
با توجه به مشخصات تورهاي فوق ، حجم هر قفس برابر 1600 متر مكعب
مي باشد كه با توجه به ظرفيت كل قفس ها امكان توليد 180 تن ماهي در هر
دوره در سايت به راحتي ميسر مي باشد (هر مترمكعب جهت پرورش 20 - 18
كيلوگرم مناسب بوده) دوره پرورش ماهيان بسته به نوع گونه متفاوت و بين 9
الي 12 ماه مي باشد.
گونه هاي پيشنهادي جهت پرورش در سايت پايلوت :
گونه هاي پيشنهادي توسط مشاور جهت سال اول توليد عبارتند از: شانك
اروپايي ، صبيتي ، سوكلا ، سي باس آسيايي.
با توجه به ظرفيت هر قفس كه در بالا اشاره شده جهت گونه هاي فوق به غير
از ماهي سوكلا نياز به حدود يك صد هزار قطعه بچه ماهي 2 الي 3 گرمي در
هر قفس مي باشد در گونه سوكلا نياز به حدود 000 / 10 قطعه بچه ماهي 30
گرمي مي باشد.
در سال اول توليد به دليل عدم تجربه و امكان توليد بچه ماهيان دريايي در
كشور تمام بچه هاي هاي موردنياز وارداتي مي باشند.
برخي از مزاياي پرورش ماهي در قفس:
1 ميزان توليد بالا نسبت به ساير سيستم هاي پرورشي.
2 مقرون به صرفه بودن و پائين بودن هزينه هاي ثابت نسبت به ساير روشهاي
متداول در پرورش آبزيان.
3 اعمال مديريت آسانتر بر سايت در مقايسه با ساير روشها
4 پرورش در محيط طبيعي و نزديك بودن طعم و مزه آبزيان توليد شده به
ماهيان صيد شده از دريا.
5تنوع گونه اي و امكان استفاده از گونه هاي مختلف پرورشي در قفس
مهدی میرزایی